Tavlanın Standart Kuralları

DÜZENEK: Tavla, tahta üzerinde hane adı verilen 24 dar üçgenden oluşan ve iki kişi ile oynanan bir oyundur. Üçgenler değişik renklerdedir ve her bölüm 6 üçgen içeren 4 çeyreğe ayrılır. Çeyrekler, oyuncunun kendi bölmesi ve dış bölmesi ile rakibin kendi bölmesi ve dış bölmesi olarak adlandırılır. Kendi bölmesi ve dış bölme birbirinden, bar olarak adlandırılan tahtanın merkezinde bulunan kısım tarafından ayrılırlar.

Şekil 1. Taşların başlangıç pozisyonlarında oldukları bir tahta.
Kendi bölmesi solda ve dış bölmesi sağda olan alternatif bir düzen burada gösterilenin tersidir.

Her oyuncu için haneler, kendi bölmesinden başlayarak numaralandırılmıştır . Aynı zamanda rakibin ilk hanesi olan en dış hane yirmi dördüncü hanedir. Her oyuncu kendi renginden 15 taşa sahiptir. Taşların başlangıç dizilişi: İkisi her oyuncunun yirmi dört no'lu hanesinde, beş tanesi her oyuncunun on üç no'lu hanesinde, üç tanesi her oyuncunun sekiz no'lu hanesinde ve beş tanesi her oyuncunun altı no'lu hanesinde yer alır. Her iki oyuncu da kendi zar çiftlerini ve zar kabını çalkalayarak kullanır. Her yüzünde 2,4,8,16,32 ve 64 sayıları olan Çift sayılı zar, oyunun mevcut koşullarını takip etmek amacıyla kullanılır.


OYUNUN AMACI : Oyunun amacı, tüm taşları kendi bölmenize taşımanız ve buradan toplamanızdır. Taşları toplamayı ilk olarak tamamlayan oyunun galibi olur.

Şekil 2. Beyaz taşların hareket yönü. Kırmızı taşlar zıt yönde hareket eder.
 

TAŞLARIN HAREKETİ : Oyuna başlamak için her oyuncu bir tek zar atar. Bu oyuna ilk başlayacak oyuncuyu seçer ve oynanacak sayıları belirler. Atılan zarlardan eşit sayılar çıkarsa, farklı sayılar çıkana kadar her iki oyuncu da zar atmaya devam eder. Daha yüksek sayı atan kişi taşlarını her iki zar üzerinde görünen sayılara göre hareket ettirir. İlk zar atmadan sonra oyuncular iki zar atar ve sırayı değiştirir. Atılan zar, oyuncunun taşları kaç hane hareket ettirmesi gerektiğini gösterir. Taşlar daima daha düşük sayılı haneye doğru ileri hareket eder.

Şekil 3. Beyaz tarafın oynayabileceği iki yol

Aşağıdaki kurallar uygulanır:

1. Bir taş daima, iki veya daha fazla rakip taşla dolu olmayan açık haneye hareket ettirilir.

2. İki zar üzerindeki sayılar farklı hareketlere işaret eder. Örneğin, bir oyuncu 3-5 atarsa bir taşı açık bir haneye 5 hane ilerleyerek yerleştirebilir ve diğerini açık bir haneye 3 hane ilerleyerek yerleştirebilir, veya tek taşı toplam 8 hane ilerleyerek hareket ettirebilir bu da ancak sadece ara hane de açık olursa (başlangıç noktasından itibaren ya 3 veya 5 hane açıksa) mümkündür.

3. Çift atan bir oyuncu zar üzerinde bulunan sayıların iki katı kadar oynar. 6 ve 6 atmak oyuncunun 4 defa 6 sayı oynaması gerektiği ve bu gerekliliği yerine getirmek amacıyla taşlarını uygun gördüğü kombinasyonda hareket ettirebildiği anlamına gelir.

4. Eğer bu yasal olarak mümkünse, bir oyuncu attığı zar üzerindeki her iki sayıda kullanmak zorundadır (veya çift zarın tüm 4 sayısı). Sadece tek sayı oynanabildiği zaman, oyuncu bu sayıyı oynamak zorundadır. Veya iki sayıdan biri oynanabildiğinde fakat her ikisinin oynanması mümkün olmadığında, oyuncu daha büyük sayıyı oynamak zorundadır. Her iki sayı da kullanılamadığında, oyuncu sırasını kaybeder. Çift zar geldiği durumlarda, tüm 4 sayının da oynanması mümkün olmadığında, oyuncu oynayabildiği kadar çok sayıda sayı oynar.

KIRMA VE OYUNA GİRME : Her iki renkten tek taş tarafından işgal edilen hane, açık hane olarak adlandırılır. Rakibinizin taşı, açık taş üzerine geldiğinde onu kırar ve bara gönderir. Oyuncunun bar üzerinde bir veya daha fazla taşı olduğu anlarda, oyuncunun ilk işi bu taşı rakibin bölmesine yerleştirerek oyuna tekrar kazandırmaktır. Atılan zar üzerindeki sayılardan biri ile taş açık bir haneye yerleştirilir.
Örneğin, oyuncu 4 ve 6 atarsa muhtemel hane rakibin iki veya daha fazla taşı tarafından işgal edilmediği sürece taşı rakibinin ya 4. ye da 6. hanesine yerleştirebilir.

Şekil 4. Eğer barda taşı olan Beyaz taraf zar atarsa taşı Kırmızı'nın 4 hanesine yerleştirmeli; çünkü Kırmızı'nın 6 hanesi açık değildir.

Eğer her iki hane de açık değilse oyuncu sırasını kaybeder. Eğer oyuncu taşlarının hepsini değil, bazılarını oyuna sokabiliyorsa, yapabildiği kadar çok taşı oyuna sokmalı ve sonra da sırasını devretmelidir.

Oyuncunun taşlarından sonuncusu da oyuna girdikten sonra ya giren taşı ya da başka bir taşı hareket ettirerek, zarda kullanılmayan sayılar da oynanır.


TOPLAMA : Bir oyuncu 15 taşın tamamını kendi tarafında biriktirirse, bunları toplama işlemine başlayabilir. Oyuncu, taş toplama işlemini, taşın bulunduğu haneye tekabül eden sayıyı atarak ve sonra da taşı oyundan alarak gerçekleştirir. Böylelikle 6 atmak oyuncuya 6 haneden taş toplama hakkı verir.

Eğer zar tarafından belirtilen hanede taş yoksa, oyuncu daha yüksek bir hanedeki taşı kullanarak yasal bir hareket yapmalıdır. Eğer daha yüksek hanelerde taş yoksa, oyuncu taşlarından birinin bulunduğu en yüksek haneden taş alma hakkına sahiptir (alması gerekir). Eğer oyuncu aksi bir yasal hareket yapabilirse, taş toplamak zorunda kalmaz.
Şekil 5. Beyaz zar atar ve iki taşı toplar.

Bir oyuncu toplamak için tüm aktif taşlarını kendi bölmesinde biriktirmek zorundadırlar. Toplama sırasında bir taş kırılırsa, oyuncu toplamaya devam etmeden önce bu taşı kendi bölmesine getirmek zorundadır. Tüm taşları ilk toplayan oyunu kazanır.


BAHİS: Tavla hane başına anlaşılan koşullarda oynanır. Her oyun ilk noktada başlar. Oyun sırasında, yeterli avantajı olduğunu hisseden oyuncu bahsi artırmayı teklif edebilir. Bunu sadece kendi sırasının başında ve zarı atmadan önce yapabilir. Aynı oyundaki ardışık bahisler ikinci bahisler olarak adlandırılır. Eğer bir oyuncu ikinci bahsi ret ederse ikinci bahis öncesi koşullarda bulunan puanları kaybeder. Aksi halde, kübün yeni sahibi olur ve oyun öncekinden iki misli koşullarda devam eder. Oyunda ikinci bahis sayısı için bir sınırlama yoktur.

Bahis artırma teklif edilen bir oyuncu bahsi ret edebilir, bu durumda da oyundan çekilir ve bir puan kaybedersiniz. Aksi halde bahsi kabul etmek ve daha yüksek yeni koşullarda oynamak zorundadır. Bahsi kabul eden bir oyuncu kübün sahibi olur ve kendisi sonraki bahsi artırabilir.

MARSLAR VE OYUNLAR: Oyunun sonunda eğer kaybeden oyuncu en az bir taşını toplamışsa, sadece doubling cube üzerinde görülen değeri kaybeder (eğer bahis yoksa, tek puan kaybeder).

Ancak eğer kaybeden kişi taşlarından hiçbirini toplamadıysa, mars olur ve doubling cube üzerindeki değerin iki misli kaybeder. Veya daha kötüsü, eğer bir oyuncu taşlarından hiçbirini toplamadıysa ve bar üzerinde veya kazanan tarafın bölmesinde taşı varsa, yenilir ve doubling cube üzerindeki değerin üç misli kaybeder.

İSTEĞE BAĞLI KURALLAR:

1. Otomatik bahisler: Eğer ilk yuvarlamada eşit sayılar atılırsa, koşullar iki misli artar. Doubling cube 2'ye çevirilir ve ortada kalır. Oyuncular genellikle otomatik bahislerin sayısını oyun başına tek bahis olarak sınırlandırırlar.

2. Bahisçiler: Oyuncu bahis artırdığında, kübün konumunu koruyarak hemen tekrar bahis artırabilir. Orijinal bahisçinin bahsi normal bahismiş gibi kabul etme veya ret etme seçeneği vardır.

3. Jacoby Kuralı: Oyun sırasında oyunculardan hiçbiri bahis önermediyse marslar ve oyunlar sadece tek oyunmuş gibi sayılır. Bu kural, oyuncunun bahisten kaçındığı durumları ortadan kaldırarak oyunu hızlandırır, böylelikle oyuncu mars için oynayabilir.

KURALSIZLIKLAR:  Aşağıdaki seçimli kurallar geniş çapta kullanılır.

1. Zarlar beraber atılmalıdır ve tahtanın sağ bölümünde düz bir zemine düşmelidir. Eğer bir zar tahtanın sağ kısmının dışına veya başka bir taş üzerine veya düz olmayan bir zemin üzerine düşerse oyuncu her iki zarı da yeniden atmak zorundadır.

2. Oyuncu zarlarını topladığında sıra tamamlanmıştır. Oyun bitmediyse veya aksine yasal değilse, rakip oyuncunun oyunu yasal bir hale getirmeyi kabul etme veya karşısındaki oyuncunun yasal bir oyun oynamasını isteme seçeneği vardır. Rakip zar attığında veya kendi sırasına başlamak için bahis teklif ettiğinde oyunun yasal hale getirilmiş kabul edildiği varsayılır.

3. Eğer bir oyuncu, rakibinin zarı alarak sırasını tamamlamasından önce zarı atarsa, oyuncunun zarı geçersizdir. Oyunun zorla oynandığı anlarda veya rakip güçler arasında daha fazla iletişimin olmadığı anlarda genellikle bu kuraldan vazgeçilir.