Mikhail Moiseyevich Botvinnik

Mikhail Moiseyevich Botvinnik (1911 - 1995)
(Dünya Şampiyonu: 1948-1957, 1958-1960, 1961-1963)

Satranç dünyasının profesörü olarak bilinen Botvinnik, satranca getirdiği yenilikler ve yetiştirdiği oyuncularla bu ünvanı almıştır. Bunlar arasında Karpov, Kasparov, Kramnik, Ivanchuk ve Shirov gibi büyük usta ve hatta Dünya Şampiyonları bulunur.
Botvinnik satrancı 12 yaşında öğrenir. Hızlı bir gelişme göstererek 16 yaşında Sovyet Şampiyonluğu’nun son ligine katılır ve burada beşincilik alır. Bu beşincilik, onu, özellikle de Alekhin’in Sovyet vatandaşlığından ayrılmasıyla Sovyetler’in gözünde geleceğin Dünya Şampiyonu olarak görülmesini sağlar. 1931 yılında henüz 20 yaşındayken 7. Sovyetler Şampiyonluğu’nu kazanır. Aynı başarıyı 1933 yılında da gösterir.
Bu yıllarda satranç dünyasında birçok güçlü oyuncular görülür. Bunlar arasında Flohr, Lasker, Capablanca, Spielman, Lilienthal, Levenfish, Euwe Alekhine, Fine, Keres ve Botvinnik’in sonradan en yakın dostu olacak ve karşılıklı Dünya Şampiyonluğu için çekişecekleri Smyslov vardır. Çeşitli turnuva Sovyet Şampiyonluklarından sonra Botvinnik’te bu güçlü isimler arasında kendine yer edindi.
Alekhine’in ölümünden sonra şampiyonsuz kalan satranç dünyasının yeni şampiyonu, AVRO ve Groningen şampiyonalarında iyi dereceler elde eden beş oyuncunun birbirleriyle karşılaşmalarıyla belirlenecekti. Botvinnik bu turnuvalarda sırasıyla üçüncü ve birinci olmuştu. Bu beşli turnuvadan 14 puan çıkaran Botvinnik böylece altıncı Dünya Şampiyonu oluyordu.
Şampiyonluğunu iki defa, 1957’de Smyslov’a ve 1960’da Tal’a kaptırdıysa da yoğun çalışmayla ünvanını 1961 yılında geri aldı. 1963’e kadar süren bu kesikli saltanata Petrosian son verdi. Bu yıllardan sonra Botvinnik eğitime yönelerek genç oyuncular yetiştirmeye başladı. Son yıllardaysa bilgisayar satrancıyla ilgileniyordu. Botvinnik 1995 yılında öldü.
Botvinnik, kendisinin de söylediği gibi Tarash, Rubinstein ve Capablanca’dan çok etkilenmiştir. Onun disiplinli, sert pozisyonel oyunu karışık varyasyonlardan çok taşların iyi konumlandırılmasına dayanır. Botvinnik, yayınlanmış oyunları incelikli olarak analiz edip, çalışma maçlarında kendi zayıflıklarının üstüne giderek turnuvalara hazırlanırdı. Ayrıca rakibin oyunlarını inceleyerek hazırlanmanın önemli olduğuna inanırdı. Bir satranç oyuncusunun iyi bir araştırmacı olup tahta üzerinde kendi oyun tarzını yaratması gerektiği de, Botvinnik’in derslerinde önem verdiği başka bir konudur.